Izvor: Politika, 30.Jan.2014, 23:06   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Umetnik po volji muza

Monografija „Milan Pališaški – arhitekta”, štampana povodom šezdeset godina rada ovog svestranog umetnika

Izdavačka kuća „Sofos” iz Beograda objavila je monografiju „Milan Pališaški – arhitekta”, povodom šezdeset godina rada ovog svestranog umetnika. Reč je o obimnoj i bogato opremljenoj monografiji, u kojoj su prikazani svi aspekti stvaralaštva arhitekte Pališaškog, od urbanizma, preko stambene, unutrašnje, izložbene i sajamske arhitekture do akvarela, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << grafičkog dizajna i dizajna nameštaja (u knjizi su nabrojana 142 dela).

Milan Pališaški dobitnik je najviših priznanja u struci i autor nekih od najznačajnijih enterijera Beograda, poput Podzemne stanice Vukov spomenik, Narodnog pozorišta, Etnografskog muzeja i Muzeja primenjene umetnosti. Urednik i redaktor ovog izdanja je Slobodan Giša Bogunović, dok je dizajn knjige delo samog Pališaškog. Recenzent izdanja je profesor Branislav Milenković, a knjigu je štampao „Publikum” iz Beograda.

Ovo vredno izdanje predstavljeno je juče u beogradskom hotelu „Metropol palas”, a pored Milana Pališaškog, u razgovoru je učestvovao i urbanista Branko Bojović, dok su tekstove iz knjige čitali dramski umetnici Goran Sultanović i Suzana Petričević. Kako se moglo čuti, ova knjiga pokazuje jedan mnogo složeniji i raznovrsniji stvaralački opus nego što se to obično misli, a od posebnog je značaja i to što je Milan Pališaški sačuvao svu dokumentaciju o onome što je radio. Tako da delo „Milan Pališaški – arhitekta” predstavlja značajno svedočanstvo o jednom stvaraocu, njegovom vremenu i trajnim vrednostima za koje se zalaže. Izuzetni značaj imaju u monografiji i sećanja Pališaškog, čitka, upečatljiva, u kojima umetnik definiše svoj socijalni milje od rođenja do današnjeg dana, navodi značajne saradnike, od rodne Bačke Palanke do Beograda, i od Beograda ka velikom svetu, kao svojevrsni globtroter. Pališaški svedoči o značaju porodice, građanskom moralu koji je navikavao ljude na odgovornost i radinost, o pravim prijateljstvima, a ne o klanovima za koje mi znamo danas. Pališaški je obdaren likovnim i muzičkim talentom, svirao je džez, i kako ga je nazvao dr Branislav Milenković, on je umetnik po volji muza.

„Pored proizvodnje arhitekture Pališašaki je umeo briljantno da predstavi svoje arhitektonske i urbanističke ideje, kreativne filozofeme, koje je radio klasičnim tehnikama, bez saradnika, svojom rukom”, istakao je Branko Bojović. On je međutim ukazao i na to da u Srbiji nema prave kulturne monografije, i da je posebno mali broj monografija o značajnim arhitektama.

– U magistarskom radu dr Đure Kojića, koji je odbranjen na Arhitektosko-građevinskom fakultetu u Novom Sadu 2002. godine, delo Pališaškog je sistematizovano kroz kategorije konkursa, urbanističkih i arhitektonskih (neki su u svome vremenu bili vrlo značajni, kao što je konkurs za Trg republike 1953–1954. godine), zatim stambenu arhitekturu, arhitekturu izložbenih prostora, paviljona, sajmova, gde je Pališaški postigao najviše, kao i arhitekturu javnih zgrada, među kojima su najznačajnije adaptacije kulturno-istorijskih spomenika najvišeg ranga. A zatim i kroz seriju enterijera, grafički dizajn i akvarele – dodao je Branko Bojović.

U eseju „Stvaralačka entelehija Milana Pališaškog”, Giša Bogunović je nostalgično primetio da je „danas Pališaški svedok suđene prolaznosti mnogih svojih ostvarenja, posebno enterijera podređenih tržišnoj svrsi, koja ih je kao mesta najvećeg korišćenja, trošenja i habanja, učinila brzim, smenjivim poligonima različitih potreba, sledstveno tome i autorskih poetika”.

M. Vulićević

objavljeno: 31.01.2014.

Nastavak na Politika...