Izvor: Blic, 02.Okt.2009, 06:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Lično i kolektivno u srpskoj istoriji
Raša Todosijević, „Raša u Japanu"
Posle samo tri meseca priprema (zbog promene čelnika beogradskih ustanova kulture), umetnička direktorka 50. oktobarskog salona Branislava Anđelković večeras u 19 sati, kada će biti objavljeni i laureati, u Muzeju "25. maj” otvara našu najstariju smotru koja ove godine okuplja 24 umetnika. Sa budžetom od 38 miliona dinara uz direktorkino obećanje da će strukturu troškova izneti nakon smotre, "Oktobarac 2009” zauzima pet >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << prostora u Beogradu: Muzej "25. maj”, Kulturni centar, Centar za kulturnu dekontaminaciju, "Kunsthistorische Mausoleum” i "Javnu garažu”.
Jubilarni salon nosi naziv "Okolnost”, centralni događaj čini izložba kroz koju će se sagledati "markantne, inspirativne i kritički utemeljene umetničke pozicije u Srbiji u ovom trenutku, tačnije rad onih umetnika koji su u različitim medijima izgradili specifične umetničke jezike i filozofije, i u odnosu na koje postoji potreba što celovitijeg predstavljanja široj domaćoj publici” (rečima Branislave Anđelković). Težište koje je ovaj put na autorima koji većinom žive i rade u Srbiji, ali koji su prisutni na međunarodnoj sceni, ima za cilj da označi "domaćeg umetnika” kao "međunarodnog umetnika”.
"Neki radovi promišljaju politiku izlaganja (Živko Grozdanić), drugi politiku kontrole, izolacije, marginalizacije (Zoran Todorović), desne šizofrenije (Igor Grubić), levog kritizerstva (Želimir Žilnik), politiku modernističkih obećanja (Marko Lulić), kao i politiku kao presek ličnog i kolektivnog u novijoj srpskoj istoriji (Bojan Fajfrić). Na ovoj izložbi moguće je istovremeno treitirati problem narodnih kuhinja (Miljenko Dereta) i praznog vremena (Žolt Kovač), baviti se jezikom (Katarina Zdjelar), ali i generalnom politikom muzejskih intervencija u samu umetnost ("Kunsthistorisches Mausoleum” gde je zbirka crteža i autoportreta anonimnog autora "Posmatrati posmatrača”) i lokalnom politikom umetničkih udruženja (Branimir Stojanović). Ovo je moguće ne zbog nekakvog zalaganja za pluralizam, već zbog mogućnosti da takvim konfrontacijama uspostavimo potpuniju sliku i pojačamo značenja i efekte pojedinih radova. Otuda možemo dovesti u vezu rad Zorana Todorovića "Cigani i psi” i rad Žolta Kovača "Prazno vreme”, ili rad Igora Grubića o nasilju nad homoseksualcima u Beogradu i Zagrebu s radom Fila Kolinsa o tome kako Albanci na srpskom jeziku objašnjavaju zašto ne žele da govore srpski”, kaže Anđelkovićeva u katalogu.
Pored radova naših ovogodišnjih predstavnika na Venecijanskom bijenalu Todorovića i Katarine Zdjelar, jedan od najautentičnijih stvaraoca na ovdašnjoj umetničkoj sceni Predrag Nešković izložiće novi serijal slika pod nazivom "Otvoreno” i instalaciju "400 sati”. Posebno intrigantan čini se projekat Živka Grozdanića Gere "Kako sam izdržavao Bijenale u Vršcu” (instalacija od slika koje je umetnik svojedobno radio po narudžbi, kao i prateća foto i pisana dokumentacija o njihovim kupcima). Spisku premijera priključuju se i radovi Zorana Naskovskog i Aleksandra Jestrovića alijas Jamesdina. Deo postavke je i video-instalacija "Pra-ubistvo” Vladimira Nikolića (umetnik forenzičarskom preciznošću rekonstruiše filmski zapis ubistva kralja Aleksandra I Karađorđevića), ali i "Rudarska opera” Olega Novkovića u kojoj reditelj sa dramskom spisateljicom Milenom Marković prati pripremu pozorišne predstave "Opera za tri groša” Bertolda Brehta u izvođenju lokalnih glumaca amatera rudarskog grada koji je nekada bio simbol prosperiteta...
Jubilarno izdanje Oktobarskog salona obeležiće nova serija slika Biljane Đurđević, umetnice koja je stvorila već prepoznatljiv stil i čija se dela nalaze u velikim svetskim kolekcijama, sa temom straha, neprilagođenosti i nelagodnosti čoveka u društvu, to jest ljudskog u neljudskom. Listu učesnika u Muzeju "25. maj” zaključuje Raša Todosijević. Nakon svojevrsne preview izložbe "Mali dnevnik III” održane ranije ovog meseca u Galeriji O3on, projekat pod nazivom "Veliki dnevnik” donosi nove refleksije ovog istaknutog stvaraoca o ustrojstvu umetničkog establišmenta, položaju umetnika, društvu, ideologijama...
Ne propustiti
1. Nove slike Biljane Đurđević u Muzeju „25. maj" koje odlikuje surovi i dramatični realizam u kojem ljudske figure ne nude mogućnost milosti.
2. Grubićev projekat „East Side Story" u KCB koji kroz video-istraživanje „Parade ponosa" u Beogradu 2001. i Zagrebu 2002. godine pokreće goruće pitanje prava (seksualnih) manjina.
3. Žilnikov film „Stara škola kapitalizma" čija je tema aktuelno pitanje sumnjivih privatizacija i socijalne polarizacije u Srbiji, kao i pitanje nemogućnosti otpora vulgarnom tranzicijskom kapitalizmu. (Projekcije su svakog dana osim ponedeljka, u bioskopskoj sali Muzeja „25. maj", u 11, 14 i 17 sati.)
