Izvor: B92, 28.Mar.2012, 13:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
"Jugoslavija i svijet" u MIJ
U Muzeju istorije Jugoslavije u Beogradu 28. marta u 19 časova biće predstavljena knjiga Hrvoja Klasića "Jugoslavija i svijet 1968." u izdanju kuće Ljevak iz Zagreba.
Knjiga "Jugoslavija i svijet 1968." istoričara Hrvoja Klasića obrađuje situaciju u Jugoslaviji tokom jedne od najburnijih godina druge polovine 20. veka i nudi novu interpretaciju događaja koji su obeležili šezdesete u socijalističkoj Jugoslaviji. Autor se bavi ekonomskom situacijom i promenama u zemlji >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << koje su najvećim delom uslovljene započetom privrednom reformom (1965. god.), a posmatra i položaj Jugoslavije 1968. godine u evropskom i svetskom kontekstu, njen odnos prema Pokretu nesvrstanih, Varšavskom bloku i Zapadu. Kroz celo delo posmatra se položaj i uloga Josipa Broza, kako u zemlji, tako i na međunarodnoj političkoj sceni.
Kroz pet opširnih poglavlja (476 str.) Klasić obrađuje promene u Jugoslaviji, njen odnos prema Pokretu nesvrstanih, Varšavskom bloku i Zapadu.
Detaljno analizirajući ekonomsku situaciju u zemlji, autor ističe da je u 1968. Jugoslavija ušla s problemima prvenstveno vezanim za sprovođenje privredne reforme (sve veći spoljni dug, povećanje broja nezaposlenih, odlazak na rad u inostranstvo, smanjenje plata i rast cena"), što je uzrokovalo nezadovoljstvo u svim segmentima društva.
Najdosledniji i najkonkretniji u kritikama nepravilnosti u postojećem sistemu bili su pojedini ekonomisti, filozofi i sociolozi, a kako Klasić navodi, ove kritike su posebno plodno tlo našle među studentima, grupaciji kojoj je u nadolazećem periodu "najizvesnija bila neizvesnost", a čiju su brojnost i probleme "ljudi na vlasti podcenili".
"Nezadovoljstvo mladih, prvenstveno studenata, kulminiralo je kritikom stanja u društvu, ali i otvorenim prozivanjem najodgovornijih za takvu situaciju. Funkcionisanje federacije bilo je otežano nesređenim, pre svega ekonomskim odnosima među njenim članicama". Klasić ističe da je 1968. bila prva godina koja je, nakon Drugog svetskog rata, uzdrmala Jugoslaviju iznutra, a ekonomska kriza i popuštanje čvrste (policijske) ruke bile su uslov za velike promene. Dodatnu motivaciju predstavljali su i događaji u svetu tokom 1968. godine.
U opširnom poglavlju "1968. i studenti", analizira studentski protestni aktivizam u svetu, a posebno u Jugoslaviji u kojoj je u prvom planu bila studentska problematika (materijalni uslovi, studentsko samoupravljanje i sl.), ali i sve glasnija kritika opšteg stanja u društvu. Autor iznosi razloge studentskih demonstracija u Beogradu (gde su počele 2. juna 1968.), Zagrebu, Ljubljani, Sarajevu, Nišu i Kragujevcu. Pokazao je i odnose studenata sa profesorima, radnicima, političarima, predsednikom Josipom Brozom Titom, njegov pomirljivi govor studentima nakon kog su protesti prekinuti, ali i uhapšene studentske vođe i profesori.
Autor je takođe prikazao delovanje časopisa "Praxis" i Korčulanske letnje škole koji su bili žarište kritičkog promišljanja onoga što se nazivalo jugoslovenskim samoupravnim socijalizmom.
Analizirajući međurepubličke i međunacionalne odnose u Jugoslaviji tokom 1968. Klasić ocenjuje da oni nisu u potpunosti korespondirali sa proklamovanim načelima bratstva i jedinstva, a jugoslovensko rukovodstvo se sve teže nosilo s nagomilanim problemima.
U delu knjige vezanom uz spoljnopolitičke događaje, Klasić se bavi odnosima Jugoslavije s Varšavskim blokom, Nesvrstanima i Zapadom, a posebno odnosom prema vojnoj agresiji pet zemalja Varšavskog bloka na Čehoslovačku (ČSSR) i slamanju Praškog proleća.
Hrvoje Klasić diplomirao je 1997. godine na Odsjeku za povijest Filozofskog fakulteta u Zagrebu, na istom fakultetu je magistrirao i doktorirao. Od 1995. zaposlen je kao profesor istorije u sisačkoj gimnaziji, a od 2003. na Filozofskom fakultetu, Odsjeku za povijest. Dobitnik je Godišnje nagrade Društva sveučilišnih nastavnika i drugih znanstvenika u Zagrebu za 2006. godinu. Iste godine dobio je i Godišnju nagradu grada Siska za knjigu Hrvatsko proljeće u Sisku. Koautor je dokumentarne serije Hrvatsko proljeće, nastale u produkciji HRTa 2011. god.
Na promocij kjnige će osim autira učestvovati i istoričari dr Ljubomir Dimić i dr Tvrtko Jakovina i urednik Kristijan Vujičić.
