Izvor: RTS, 26.Nov.2012, 23:56 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Jubilej Srpske književne zadruge
Svečanom akademijom u Narodnom pozorištu, Srpska književna zadruga obeležila 120 godina od osnivanja i trajanja.
Najstarija srpska izdavačka kuća Srpska književna zadruga (SKZ) večeras je svečanom akademijom u Beogradskom narodnom pozorištu obeležila 120 godina od osnivanja i trajanja, a jubilej su joj čestitali patrijarh srpski Irinej i ministar kulture Bratislav Petković.
Govoreći o značaju činjenice da u Srbiji, koja je u mnogome zemlja diskontinuiteta, >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << SKZ istrajava 120 godina sledeći ideju i viziju srpske intelektualne elite koja ju je osnovala i volju da to ostvari, ministar Petković je podsetio da "niko od osnivača nije računao na tuđe snage i pomoć, već pre svega na sopstveni rad i sredstva koja bi bila uz skladu mogućnostima Zadruginog članstva i pretplatnika".
"I u ekonomski teškom vremenu u kojem živimo mi nemamo pravo na malodušnost i klonuće, mislim, da ni mi nemamo - i ne treba da imamo, druga rešenja od ovoga koje su nam zacrtali osnivači SKZ, a to je oslanjanje na svoje snage", rekao je ministar.
Petković je dodao da su to "snage koje bi proizilazile iz činjenice i svesti da je SKZ naše kulturno dobro od posebnog značaja, ustanova na čijim su izuzetnim izdanjima školovane generacije srpskih umetnika i naučnika".
Ministar je ocenio da "SKZ ne može biti prepuštena samo ćudima tržišta, jer briga za SKZ, zapravo je briga za očuvanje sopstvene duhovne esencije, sopstvenog umetničkog i kulturnog identiteta i njegovo unapređenje i da je to zadatak svih nas i države ali i pojedinaca".
"Nadam se, da će upravo ova proslava velikog jubileja naše kulture biti povod da svi prisutni, u najboljoj volji istinski podržimo dalji rad našeg današnjeg slavljenika", zaključio je Petković.
Prepunoj sali, koju su ispunili najpoznatiji pisci, brojni naučnici, umentici, čija su se dela pojavila između korica plavog Kola SKZ, obratio se patrijarh srpski Irinej čestitajući SKZ da je preživela sve srpske Scile i Haridbe i sve ratove i to smatra za dokaz da je "ukorenjena u biti srpskog naroda okupljajući njegove najumnije glave".
"Ona je izdavala, a to čini i danas, najvrednija dela srpske književnosti i nauke na kristalno čistom srpskom jeziku, pisanom prekrasnom ćirilicom, dajući veliki doprinos obrazovanju i prosvećivanju srpskog naroda", primetio je poglavar SPC.
Ocenivši da je SKZ potrebnija više nego ikada, patrijarh Irinej je to obrazložio potrebom da, kao i tokom proteklih 120 godina, stigne u sve krajeve sveta gde žive Srbi.
U ime slavljenika, publici se obratio sekretar SKZ prof. dr Milo Lompar i govoreći o pređenom putu, priču je započeo istorijskim 29. aprilom 1892. godine, kada su se u zgradi ondašnje Srpske kraljevske akademije okupili velikani poput Stojana Novakovića, Jovana Jovanovića Zmaja, Ljubomira Kovačevića, Ljubomira Stojanovića, Milana Jovanovića Batuta.
Njih je vodila i ideja, nastavio je Lompar, da osnuju društvo koje će se sistematski baviti književnošću i naukom, a delovati nalik porodičnoj zadruzi.
Bili su to prvi časnici SKZ koji su osnovali instituciju, koja je imala zadatak da celom srpskom narodu bez obzira na državne granice pruži mogućnost da se upozna sa najvrednijim delima srpskih pisaca i naučnika ali i svetskih klasika, istakao je Lompar i izrazio želju da se to nastavi i u budće.
Izuzetno bogat umetnički program, rađen prema scenariju koji je kreirala SKZ a režirao Božidar Đurović, obuhvatio je dramski prikaz susreta Tesle i Zmaja.
