Izvor: Politika, 12.Maj.2015, 22:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dominacija Francuza i Italijana
Prvi put u istoriji kanski festival večeras će otvoriti film koji potpisuje žena reditelj– Emanuel Berko. Srpski debitantski film „Panama” Pavla Vučkovića takmiči se za „Zlatnu kameru”
Kan – Svetskom premijerom francuskog filma „Glavu gore” sa Katrin Denev u glavnoj ulozi, u velikoj dvorani teatra Limijer na Kroazeti večeras počinje 68. Kanski festival. Na startu je načinjen veliki presedan. Festival započinje filmom žene reditelja – reč je o poznatoj >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << glumici, ali i scenaristkinji i rediteljki Emanuel Berko. To se događa prvi put u dugoj istoriji najprestižnijeg svetskog filmskog festivala, često kritikovanog zbog svog otvorenog „mačizma”.
Da će i 68. Kanom ipak dominirati muškarci jasno je kao dan. Osim Berkoove, čiji se film prikazuje van konkurencije, u glavnom takmičarskom programu samo su dve žene. I obe su Francuskinje. I obe su, baš poput Emanuel Berko, i glumice i rediteljke i scenaristkinje. Jedna je svestrana Majven le Besko sa filmom „Moj kralj” (sa Vinsentom Kaselom i Emanuel Berko), a druga Valeri Donzeli sa filmom „Margarita i Žilijen” (jednu od uloga ima i Džeraldina Čaplin).
Nije ovo jedino sa čime će se Francuska ove godine podičiti na Kroazeti. Ovogodišnji Kanski festival biće zapamćen po dominaciji filmova francuske proizvodnje i francuskih koprodukcija. Biće zapamćen i po trenutno najjačem italijanskom rediteljskom sastavu, jer se za „Zlatnu palmu” takmiče i Nani Moreti sa filmom „Moja majka” (Margerita Baj i Džon Torturo) i Paolo Sorentino sa filmom „ Mladost” (sa Majklom Kejnom, Harvijem Kajtelom, Rejčel Vajs i Džejn Fonda) i Mateo Garone sa filmom „Priča o pričama” (sa Salmom Hajek u glavnoj ulozi). Sva trojica su se prethodno već okitila kanskim „palmama”.
U tradiciji Kana je da budno prati karijere svojih dosadašnjih „otkrića” i laureata i „grabi” njihova nova filmska dela (ukoliko iole valjaju) za svoje programe. Zbog toga ćemo u Kanu ponovo videti i japanskog reditelja Hirokazua Kore Edu (sa filmom „Naša mala sestra”) i kineske autore Đija Žang Kea („Planine mogu odustati”) i Hu Šjao Šijena (sa Tajvana, film „Atentator”) i američkog nezavisnog autora Gasa van Senta („More drveća”, sa Metjuom Mekonahejom i Naomi Vots), kao i njegovog nezavisnog istomišljenika Toda Hajnesa („Kerol” sa Kejt Blančet)... Među 19 filmova koji se ove godine takmiče za „Zlatnu palmu”, o čemu odlučuje žiri na čelu sa legendarnom rediteljskom braćom Koen, nalaze se i oni sa potpisima kanadskog reditelja Denisa Vileneva („Sikario”), norveškog autora Joahima Trira („Glasnije od bombi”), Francuza Stefana Brizea („Zakon pijace”), Žakoa Odijara („Dipan”) i Žulijema Nikloa („Dolina ljubavi”, sa Izabel Iper i Žerarom Depardijeom)...
U Kanu na sva zvona ove godine „debituje” u Veneciji više puta nagrađivani grčki reditelj Jorgos Lantimos („Očnjak” i „Alpi”). U njegovom koprodukcijskom filmu „Jastog” (Velika Britanija, Grčka, Francuska, SAD) igraju i filmske zvezde poput Kolina Farela, Rejčel Vajs, Džesike Barden, ali i Lee Sejdu. Među „stvarnim” debitantima je i mađarski reditelj Laslo Nemeš sa filmom „Saulov sin”, a tu su još i meksički film „Hronika” Majkla Franka i britanski „Magbet” Džastina Kurcela (sa Marion Korijar i Majklom Fazbenderom). Za svečano zatvaranje rezervisan je dugometražni dokumentarni film „Led i nebo” francuskog autora Lika Žakea, sa kojim Kanski festival diže svoj glas protiv globalnog zagrevanja planete Zemlje.
Posle izvesne pauze (otkada Kusturice nema u Kanu), i srpska kinematografija ima sa čime da se podiči! Debitantski dugometražni igrani film višestrukog kanskog laureata Pavla Vučkovića ima specijalnu projekciju u glavnom programu. I ne samo to. Vučkovićev film je uvršten na takmičarsku listu za „Zlatnu kameru”, nagradu koja se dodeljuje za najbolji debitanski film 68. Kana. Žiriju koji će vrednovati sve debitantske filmove predsedava slavna francuska glumica Sabin Azema (dugogodišnja životna saputnica nedavno preminulog francuskog reditelja Alena Renea).
Pavle Vučković je pravo „kansko dete”. Još kao student, sa animirano-igranim filmom „Beži zeko, beži” 2003. pobedio je u kanskoj takmičarskoj selekciji „Sinefondasion”, a sa kratkim igranim filmom „Minus” osvojio je treću nagradu 2007. godine.
U programu „Izvestan pogled” (žiriju predsedava Izabela Roselini) takmiči se i hrvatski autor Dalibor Matanić sa filmom „Zvizdan”, u kome je kao manjinski koproducent učestvovala i Srbija (kao koproducenti potpisani su Miroslav Miša Mogorović i Nenad Dukić), dok će srpska producentkinja Snežana Penev posebno biti predstavljena u selekciji „Producenti u pokretu” u okviru platforme Evropska filmska promocija (predstavljanje mladih producenata Evrope). U neoficijelnom, ali popularnom programu „Filmski ćošak”, u kojem se prikazuju kratki i studentski filmovi, biće prikazan i novi kratki film Igora Simića „Mali omaž naših čuvara”.
-----------------------------------------
Ingrid Bergman kao zaštitno lice
Nezaboravna švedska glumica Ingrid Bergman, koja je 1973. godine predsedavala glavnom kanskom žiriju, zaštitno je lice 68. Kanskog festivala. Njena ćerka iz braka sa slavnim italijanskim rediteljem Robertom Roselinijem – Izabela Roselini, predsedava žiriju programa „Izvestan pogled”. Predstavnica francuskog novog talasa – 86-godišnja rediteljka Anjes Varda dobiće počasnu „Zlatnu palmu” za životno delo i tako postati prva žena koja je osvojila ovo priznanje.
Među kanskim legendama ove godine je ponovo i nenadmašni Vudi Alen (sa filmom „Iracionalan čovek”). Videćemo i četvrti nastavak legendarnog serijala „Pobesneli Maks”, koji je svojevremeno Australijanca Mela Gibsona vinuo u filmsku orbitu.
Ove godine u Kanu se obeležava i 60 godina otkako je na ovom kultnom festivalu prvi put ustanovljena i uručena nagrada pod nazivom „Zlatna palma”. Prva „Zlatna palma” uručena je 1955. američkom reditelju Delbertu Menu za film „Marti”.
