Izvor: B92, 11.Feb.2014, 17:42 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Četiri decenije od smrti Petra Lubarde
Srpski slikar Petar Lubarda umro je pre 40 godina, 13. februara 1974. u Beogradu.
Rođen je 27. jula 1907. u Ljubotinju, nedaleko od Cetinja. Umetničku školu u Beogradu upisao je 1925. godine, ali je napušta već naredne godine kada odlazi u Pariz, gde provodi šest godina u oskudici i teškim materijalnim prilikama. Ipak, tih godina postupno se oseća njegova stilska posebnost.
Drugi svetski rat proveo je u nemačkom zarobljeništvu, a posle oslobođenja delao je >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << u Cetinju i Herceg Novom. Bio je jedan od osnivača i direktor Umetničke škole u Cetinju, 1946. godine. Ta škola se 1948. godine preselila u Herceg Novi ali je ubrzo potom ukinuta.
Prošao je i kroz kratkotrajno razdoblje socrealizma, negde do 1950. godine. Potom, stvara na samosvojan način i upravo to je period kada nastaju njegova najznačajnija dela.
Boravio je na studijskim putovanjima u Francuskoj, Španiji, Italiji, Nemačkoj, S S S R-u, Brazilu, Engleskoj, Belgiji, Indiji, Siriji i Libanu.
Najpoznatija njegova dela su Konji, Zaklano jagnje, Guslar, Kosovski boj i ciklus Kragujevac 1941.
Lubarda je imao više od 50 samostalnih izložbi i učestvovao na oko 350 kolektivnih širom sveta.
Godine 1937. dobio je Gran pri na Svetskoj izložbi u Parizu, a 1939. prvu nagradu u Hagu na Internacionalnoj izložbi slikarstva. Dobio je, takođe, Internacionalnu nagradu u Sao Paolu u Brazilu (1953), nagradu na bijenalu u Tokiju (1955), Nacionalnu nagradu Gugenhajm u Njujorku (1956).
Bio je član Srpske akademije nauka i umetnosti i Jugoslovenske akademije znanosti i umetnosti u Zagrebu. Odlikovan je Ordenom bratstva i jedinstva, dobitnik je Nagrade AVNOJ-a.
Sahranjen je u Aleji velikana na Novom groblju u Beogradu. Celokupnu zaostavštinu Lubarda je ostavio Beogradu.
Fondacija "Petar Lubarda" deluje danas u Herceg Novom.
U Beogradu je nedavno i za posetioce otvorena rekonstruisana Lubardina galerija i atelje u Iličićevoj ulici 1 na Dedinju, koju je umetnik koristio dvadesetak godina.
Ta kuća je pretvorena u galerijski prostor u kojem su izložene njegove slike i lični predmeti. Legat Kuća-atelje Petra Lubarde čini 24 slike i blizu 300 crteža i grafika, nameštaj, arhivska i rukopisna građa, deo biblioteke kao i lični predmeti umetnika.
Njegov ciklus od 27 slika "Kragujevac 1941" nalazi se u Spomen-parku u Šumaricama u Kragujevcu.
Lubarda je bio počasni građanin Kragujevca, kao i grada Sloven Gradec u Sloveniji. Srednja likovna škola u Cetinju nosi njegovo ime, kao i najveće priznanje za likovnu umetnost u Crnoj Gori.
Lubardinim imenom nazvane su ulice u Beogradu, u opštini Čukarica, Novom Sadu, Podgorici.
