Izvor: B92, 27.Avg.2008, 18:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bradić obećao pomoć Arhivu Srbije
Ministarstvo kulture Srbije pomoći će Arhivu Srbije u stručnoj obradi i zaštiti građe koja je nedavno pronađena, a koja je bila neopoznata istraživačima, najavio je danas resorni ministar Nebojša Bradić.
"Arhiv Srbije je jedna od najznačajnih institucija u kulturi, a u oblasti arhivistike najznačajnija nacionalna institucija koja čuva celokupno pamćenje Srbije, čuva naš identitet, svedoči o kontinuitetu naše državnosti, zato ćemo pomoći da se pronađena arhivska >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << građa stručno obradi kako bi bila dostupna istoričarima i svim zainteresovanim građanima", kazao je ministar tokom posete Arhivu Srbije.
Bradić je ocenio da je situacija u celokupnoj arhivistici Srbije takva da svi moramo da brinemo, da je obaveza zemlje da čuva deo istorije, kulture i svedočanstva o svakodnevnom životu za buduće generacije.
"Kilometri građe stoje neobrađeni, siguran sam da će stručni saradnici okupljeni oko tima Arhiva Srbije pažljivo analizirati o kakvoj je građi reč i uz arhivističku obradu i zaštitu učiniti dostupnim javnosti novootkrivena dokumenta", kazao je Bradić.
On je dodao da ovakav događaj obavezuje da se oblast arhivistike uredi, da se naši arhivi povežu sa srodnim ustanovama iz sveta jer se brojna dokumenta nalaze u Istanbulu, Trstu,Temišvaru, Hilandaru, u arhivskim centrima Srba u inostranstvu.
Ministar kulture je uputio poziv da se sačuvaju dokumenta iz vremena tranzicije jer mnoga završavaju na otpadu, preduzeća nisu zainteresovana da ih sačuvaju a naša je obaveza da za buduće generacije sačuvamo građu koja svedoči o našem vremenu.
"Rad na pronađenoj arhivskoj građi, koja je decenijama stajala u Depou Arhiva Srbije nepoznata istrazivačima, još je u toku i trajaće nekoliko nedelja", rekao je direktor Arhiva Srbije Miroslav Perišić.
On je istakao da je reč o dokumentima od velikog značaja za proučavanje istorije Srbije u 19. i 20. veku, koji nisu razvrstani u fondove, niti su evidentirani i da je za sada najstariji dokument iz 1690. godine sa natpisom 'Budim' za koji pretpostavljaju da je vezan za seobu Srba.
"Pod oznakama 'Razno', 'Za škartiranje', 'Prazno' - u arhivskim i drugim kutijama, van fondova, pronađena je arhivska građa koja je decenijama bila van istraživačke funkcije i za koju brojne generacije istoričara nisu znale da uopšte postoji", kazao je Perišić.
Kao najdrastičniji primer nemara i stručne neodgovornosti on je naveo arhivsku građu koju je austrougarska vojska za vreme Prvog svetskog rata odnela a vraćena je 1980. godine iz Beča, koja je pronađena u zapečaćenim kartonskim kutijama, čuvana na neodgovarajući način, van svih arhivističkih standarda, nepregledana, nepopisana i neobrađena, a time i nepoznata istoričarima.
Pronađen je i veliki broj dokumenata iz 19. veka, veoma značajnih za proučavanja istorije Srbije: pismo Karađorđa vojvodi Antoniju Pljakiću iz 1809. godine, pismo Miloša Obrenovića velikom veziru iz 1860. godine, akta sa Svetoandrejske skupštine, zapis sa tajne sednice Skupštine Srbije 14. jula 1878. godine u vreme održavanja Berlinskog kongresa, dokumenta o dolasku kralja Petra Karađorđevića na presto 1903. godine i brojna druga dokumenta značajna za političku, vojnu, diplomatsku, društvenu i kulturnu istoriju Srbije u 19. i prvoj polovini 20. veka.
Više o ovoj temi: Otkrivena važna arhivska građa
