Izvor: Politika, 17.Okt.2009, 23:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Nasilje u porodici pod velom tajni
U Srbiji, prema nekim istraživanjima, policiji se prijavljuje samo 16, 5 odsto ovakvih slučajeva. – Poslednjim izmenama i dopunama KZ pooštrene su kazne za ovo krivično delo
Odlukom Drugog opštinskog suda u Beogradu, A. S. osuđen je na uslovnu kaznu zatvora pošto je tokom dokaznog postupka utvrđeno da je tokom 2003. i početkom 2004. godine, u više navrata pijan, započinjao svađu sa roditeljima. Ono što je sudsko veće takođe utvrdilo, a što je ostavilo bez reči >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << sve prisutne u sudnici, jeste da je A. S. slepog i nepokretnog oca, nekoliko puta aluminijumskim poslužavnikom udario u glavu.
– Nasilje u porodici predstavlja ozbiljan problem u savremenim društvima. Samim tim sve je veći broj zakonodavstava koja predviđaju ovo krivično delo. Pouzdani podaci kada je reč o nasilju u porodici uglavnom ne postoje s obzirom na to da se oni retko prijavljuju. U Srbiji, prema nekim istraživanjima, policiji se prijavljuje samo 16, 5 odsto slučajeva nasilja u porodici – navodi Ivana Ramić, portparol Okružnog suda u Beogradu.
Prema istraživanjima relevantnih institucija, u Srbiji svaka treća žena trpi fizičko, a svaka druga psihičko nasilje od strane sadašnjeg ili bivšeg partnera. Nasilje nad decom, prema istim istraživanjima, čine i očevi i majke, a ima ga mnogo više nego što se pretpostavlja. Najčešće ga prijavljuju komšiluk i rodbina jer ovakvo ponašanje roditelja deca ne prepoznaju kao nasilje.
Prema podacima Zavoda za statistiku, u 2008. godini, zabeležen je porast slučajeva nasilja u porodici za čak 300 odsto u odnosu na 2004. godinu. Nasilje najčešće trpe žene, zatim sledi nasilje nad decom, srodničko nasilje, a na poslednjem mestu je nasilje dece nad roditeljima.
– Zakonikom iz 2002. godine u korpus krivičnih dela predviđenih u krivičnom zakonodavstvu uvedeno je i krivično delo nasilja u porodici. Ranije su ovakva inkriminisana ponašanja bila prepoznata kao neka druga krivična dela poput ugrožavanje sigurnosti, lake i teške telesne povrede ili, u krajnjoj instanci – ubistvo. Krivično delo nasilja u porodici obuhvaćeno je grupom krivičnih dela kojima se štiti brak i porodica. Zakonom iz 2002. godine za krivično delo nasilja u porodici bila je propisana novčana ili kazna zatvora do tri godine, da bi Krivičnim zakonikom iz 2006. godine za ovo delo propisalo blaže kazne: novčanu ili kaznu zatvora do godine. Međutim, poslednjim izmenama i dopunama KZ pooštrene su kazne za ovo krivičnodelo, pa počinioci ovog dela, ako im se na teret stavlja osnovni oblik, mogu da budu kažnjeni kaznom zatvora od tri meseca do tri godine – objašnjava Ramićeva.
Osnovni oblik ovog dela, objašnjava naša sagovornica, postoji kada se primenom nasilja, pretnjom da će se napasti na život ili telo, drskim ili bezobzirnim ponašanjem ugrožava spokojstvo, telesni integritet ili duševno stanje člana porodice. Radnja izvršenja bila bi, navodi dalje Ramićeva, primena nasilja, upotreba kvalifikovane pretnje, drsko ili bezobzirno ponašanje.
– Žrtva je član porodice učinioca. Pored supružnika, roditelja i dece, članom porodice smatraju se i bivši supružnik i njegova deca, roditelji supružnika. Članom porodice smatraju se i drugi srodnici ukoliko žive u istom porodičnom domaćinstvu. I izvršilac može da bude samo član porodice. Podstrekač i pomagač mogu da budu van kruga članova porodice – pojašnjava Ramićeva.
Kao teži oblik krivičnog dela nasilja u porodici tretira se ono pri kojem je korišćeno oružje, opasno oruđe ili drugo sredstvo. Za ovaj, teži oblik dela, propisana je kazna zatvora od šest meseci do pet godina. Ukoliko je usled ovog dela nastupila teška telesna povreda ili teško narušavanje zdravlja, kao i kada je delo učinjeno prema maloletnom licu, zaprećena je kazna od dve do deset godina zatvora. Ako je nastupila smrt člana porodice učinilac će se kazniti zatvorom od tri do 15 godina. Ovo je najteži oblik krivičnog dela nasilje u porodici za čije je postojanje potrebno da je odnosu na posledicu (smrt) postojao nehat. U slučaju da je postojao umišljaj, delo se kvalifikuje kao teško ubistvo za koje je propisana kazna zatvora od najmanje deset ili 30 do 40 godina zatvora.
– Nasilje u porodici na sličan način definiše i Porodični zakon. Ovim zakonom propisane su mere zaštite od nasilja u porodici koje sud može odrediti protiv člana porodice koji vrši nasilje, a kojom se privremeno zabranjuje ili ograničava održavanje ličnih odnosa sa drugim članom porodice. Mere zaštite su: izdavanje naloga za iseljenje iz porodičnog stana ili useljenje u porodični stan, zabrana približavanja članu porodice na određenoj udaljenosti, zabrana pristupa u prostor oko mesta stanovanja" Krivičnim zakonikom propisano je da se zatvorom od tri meseca do tri godine i novčanom kaznom mogu kazniti član porodice koji prekrši meru zaštite koju mu je sud odredio – kaže na kraju Ramićeva.
Miroslava Derikonjić
[objavljeno: 18/10/2009]
