Izvor: Blic, 13.Apr.2009, 06:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Otpad koji pliva Limom ugrožava rad hidrocentrale
PRIBOJ, NOVA VAROŠ - Duž celog 220 kilometara dugog toka, od izvorišta na Gusinju na severu Crne Gore do ušća u Drinu u Republici Srpskoj, obale Lima zatrpane su smećem. Reka iz koje se nekada bez bojazni mogla piti voda pretvorena je u pravo ruglo i izvor zaraze. Ljudski nemar sve više ugrožava i njene pritoke, od kojih je najveća reka Uvac u čijem živopisnom kanjonu su pre četiri decenije podignute tri hidroakumulacije - Uvačko, Zlatarsko i Radoinjsko jezero.
Ekolozi >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << iz Priboja tvrde da je Lim jedna od najugroženijih reka u kojoj se neprestano uništava riblji fond. Nije pošteđeno ni Potpećko jezero. Otpad rekom stiže do jezera, a onda i do hidrocentrale. Zbog toga, pored prirodnog mulja zbog čijeg je taloženja zapremina hidroakumulacije „Potpeć" u poslednjih 40 godina smanjena za trećinu, ova gorska lepotica ka svom ušću svakodnevno nosi i plastičnu ambalažu, automobilske gume, trupove uginulih životinja i karoserije odbačenih vozila.
- Deo tog plastičnog otpada završi na rešetkama ulazne građevine Hidroelektrane, što nama predstavlja ozbiljan problem jer pada proizvodnja na agregatima, a postoji opasnost da dođe do havarije - kažu u „Limskim hidroelektranama".
Kako bi rešili problem, u „Drinsko-limskim HE" su bili prinuđene da u nekoliko navrata u potpunosti prazne jezero.
- Prilikom poslednjeg pražnjenja akumulacije, u septembru 1999, sa ulaznih rešetki očišćeno je nekoliko stotina kubika raznog otpada. Kako je pražnjenje jezera veoma rizičan i ozbiljan posao jer donosi velike ekološke probleme i stvara nestabilnost na obalama reke kojom vijugaju barska pruga i magistralni put za Priboj, u „Drinsko-Limskim HE" su odustali od ove prakse i pribegli angažovanju ronilačkih ekipa i instaliranju opreme na kran brane HE „Potpeć" za vađenje mulja i krupnog otpada iz jezerskih dubina - kaže jedan od dobrih poznavalaca ovdašnjih prilika.
Zastrašujuće deluje i ušće reke Uvac u Lim, jer se gotovo ne vidi od gomile plastičnih flaša. Članovi ekološke radne grupe iz Priboja koji su radili na studiji o ugroženosti Lima upozoravaju da će, ukoliko se nešto hitno ne preduzme, Lim ubrzo biti potpuno mrtva reka. Prema rečima Nade Pešić iz Prijepolja, koordinatora za Lim u okviru Komisije za Drinu, stanje je katastrofalno jer lokalne samouprave ne čine ništa da reše problem, ne primenjuje se gotovo nikakva kaznena politika, a komunalni inspektori umesto da patroliraju na terenu i pišu prijave, uglavnom sede u svojim kancelarijama. Građani, po njoj, još uvek nisu spremni da prijavljuju svoje nesavesne komšije.
Lim je najveći zagađivač Drine, a sve pritoke Lima pretvorene su u smetlišta i deponije. Tu je i veliki broj pilana. Najgore je u Prijepolju, gde čekaju da Lim odnese deo otpada da bi mogli ponovo da isprazne kontejnere. Iz godine u godinu stanje je sve gore. Iščekujući kraj radova na regionalnoj deponiji za Priboj, Prijepolje i Novu Varoš, ove opštine i zvanično otpad godinama bez odgovarajućih dozvola odlažu na privremene deponije, uglavnom oko Lima.
- Zbog vode koju zagađuju brojna smetlišta i pilane, mladica, lipljan i smuđ su na delu toka Lima nizvodno od Brodareva pred potpunim istrebljenjem jer ove vrste plemenite ribe jedino mogu da opstanu u potpuno čistoj vodi. U decembru smo imali poslednju veliku akciju poribljavanja, ali je većina mlađi zbog prljave vode uginula. Problem je i što riba koja opstane u vodi nije preporučljiva za ljudsku ishranu - kaže Milija Pujević,upravnik ribarskog područja „Lim".
Do sada nije bilo inspekcijskih prijava za deponovanje otpada u Lim u prijepoljskoj i pribojskoj opštini, pa čak ni kada se u ovu reku nepažnjom izlilo četiri i po tone nafte. U opštinskim komunalnim inspekcijama u Priboju i Prijepolju nema podataka o broju divljih deponija.
Opštine Nova Varoš, Sjenica, Priboj i Prijepolje konkurisale su svaka zasebno za sredstva kojima će Ministarstvo za zaštitu životne sredine u okviru akcije „Očistimo Srbiju" pomoći uklanjanje divljih deponija. - Uskoro ćemo imati i sastanak sa čelnicima opštine Bijelo Polje u Crnoj Gori kako bismo definisali korake u zajedničkoj akciji na zaštiti Lima - kaže Hanka Hajdarević, načelnica opštinske uprave u Prijepolju.
I na obali Uvca i njegovih najvećih pritoka, Vape, Grabovice, Jablanice, Zlošnice i Kladničke reke, nalazi se na desetinu smetlišta sanitarnog i klaničnog otpada i deponija na kojima se nekontrolisano i bez dozvole odlažu piljevina i drvni otpad iz pilana. U gornjem toku reke opština Sjenica gotovo tri decenije lagerovala je otpad, a reka je ugrožena i otpadnim vodama iz nekoliko mlekara podignutih u njenom slivnom području.
U Radonjskom jezeru bilo 40 šlepera otpada
„Samo iz korita potoka i rečica koje se ulivaju u Radonjsko jezero, iz koga se vodom za piće snabdeva Priboj, pre nekoliko godina uklonjeno je 40 šlepera otpadnog materijala, uglavnom plastike, i preko 200 karoserija i olupina automobile. Međutim, odmah nakon akcije formirane su nove deponije jer meštani nemaju gde da odlažu otpad" - kaže Darko Ćirović iz preduzeća „Rezervat Uvac".
Bez postrojenja za prečišćavanje
Nijedna od četiri opštine u Srbiji (Nova Varoš, Sjenica, Priboj i Prijepolje) koje pripadaju slivnom području Lima nemaju postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda koje se izlivaju u Lim.
