Izvor: Politika, 04.Jul.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Istorija mosta Mehmed-paše Sokolovića
Mehmed-paša Sokolović, veliki vezir koji je, kao srpski dečak Bajica Sokolović odveden u janičare, godine 1571. naređuje da se u Višegradu, na reci Drini, napravi "most kome nema ravna". Glavni arhitekta izgradnje mosta bio je Mimar Sinan, najpoznatiji graditelj tog vremena, a gradnja je završena 1577. godine.
Na jednoj od kamenih ploča, na sredini mosta, između ostalog je zapisano: "Izrada mu je bila tako lijepa, da onaj ko ga vidi, misli da je zrno bisera u vodi a nebeski svod >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << da mu je školjka".
Gradnja je trajala od 1571. do 1577. godine, a prelepa građevina ima 11 lukova sa blagim usponom prema sredini i silaznom rampom na levoj obali. Iznad lukova dužinom mosta proteže se profilisani venac iznad koga je ograda mosta. Ukupna dužina je 179,44 metra, visina nad normalnim vodostajem reke 15,40 i širina kolovoza 6 metara. Most je građen od kamena, sedre koji je dovezen iz Majdana kod Višegradske banje. Iznad šestog stuba sa obe strane nalaze se proširenja. Sa desne strane je kameni zid u koji su ugrađene dve ploče sa natpisom. Gornji stariji natpis je ispisan 1571/72 godine, a donji 1577/78 godine. Na sredini mosta je izgrađena sofa, a predviđena je za odmor putnika prolaznika, a preko puta sofe je ugrađena kamena ploča na kojoj su na arapskom pismu pisani stihovi pesnika Nihadija o tvorcu ove čuvene građevine.
Kada je velika poplava 1896. godine uništila veći deo Višegrada, ćuprija je pokazala svu svoju snagu i ostala skoro neoštećena, iako je Drina dostigla rekordni nivo preplavivši čitav most.
U Prvom svetskom ratu Austrijanci su 1914. godine, tokom povlačenja, minirali jedan stub, a kasnije je srpska vojska srušila još jedan. Most je kasnije privremeno bio osposobljen metalnom konstrukcijom. U Drugom svetskom ratu most je još više oštećen, a obnovljen je u periodu od 1949. do 1952. godine.
Mehmed-paša je podizao brojne zadužbine širom carstva, u svom rodnom selu Sokolovićima kod Rudog izgradio je džamiju, ćupriju na Drini u Višegradu, Arslanagića most u Trebinju, Vezirov most u Podgorici, most na ušću Žepe u Drinu, i Kozju ćupriju u Sarajevu.
[objavljeno: 04.07.2007.]
