Izvor: RTS, 04.Jun.2016, 17:12 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ćelije CZ-a osuđenika na smrt uskoro muzej
U Srbiji je smrtna kazna ukinuta 2002. godine. Sudovi su do tada izrekli 19 smrtnih kazni, ali nijedna nije izvršena. Poslednje pogubljenje bilo je u Somboru, kada je streljan ubica i silovatelj 16-godišnje devojčice. Ekipa RTS-a bila je u podzemnom bloku Centralnog zatvora gde su nekadašnji osuđenici na smrtnu kaznu čekali izvršenje.
U podzemnom bloku Centralnog zatvora nalaze se ćelije u kojima su >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << nekadašnji osuđenici na smrtnu kaznu čekali njeno izvršenje. U zatvorskom dosijeu nema tačnih podataka koliko je egzekucija izvršeno tokom više decenija, sve do 1969, kada su obustavljena pogubljenja u tom kazamatu.
Pripadnici streljačkog voda za izvršenje smrtne kazne birani su po posebnoj proceduri.
"To su po pravilu bili iskusni i najsposobniji ljudi. Samom činu izvršenja smrtne kazne prisustvovali su, po službenoj dužnosti, upravnik, predsednik Okružnog suda u Beogradu, tužilac, lekar i pripadnici službe za obezbeđenje koji su izvršavali smrtnu kaznu", kaže upravnik Okružnog zatvora u Beogradu Zvonko Grulović.
Smrtnu kaznu izvršavalo je pet komandira, a oružje su dobijali kada bi stali naspram osuđenika. Međutim, niko od njih nije znao u čijoj je pušci bojeva municija.
Iza čeličnih rešetaka nalazi se hodnik dugačak 80 metara sa 30 ćelija samica. Na kraju hodnika levo silazi se u prostoriju za egzekuciju, oko koje se nalazi još nekoliko prostorija u kojima su, prema predanju nekadašnjih stražara, upravo boravili oni koji su osuđeni na smrt, tri dana uoči izvršenja smrtne kazne.
Prema planu zatvorske uprave, ovaj prostor od 600 kvadratnih metara biće pretvoren u muzej.
"Sve će ostati isto, isti raspored ćelija, prostor gde se izvršavala kazna. U ćeliji bi bio državni ležaj – falača, mokri čvor i kaseta", dodaje Grulović.
Dosijei nekadašnjih osuđenika na smrt dugo su čuvani u depou Državne bezbednosti, a zatim su preseljni u Arhiv.
