Izvor: RTS, 16.Feb.2010, 09:02   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Vremeplov (16.2.2010)

Na današnji dan osnovano naučno, književno i kulturno društvo Matica srpska. Godine 1877. rođena književnica, prevodilac i akademik Idora Sekulić.

 

Godine 1826. osnovana je Matica srpska. Naučno, književno i kulturno društvo Matica srpska osnovano je u Pešti, a njeni pokretači su bili: Jovan Hadžić (Miloš Svetić), književnik i pravnik, kao i peštanski trgovci Josif Milovuk, Gavrilo Bozitovac, Georgije Stanković, Petar Rajić, Jovan Demetrović i >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Andreja Rozmirović. Ambicije osnivača, a naročito Jovana Hadžića i kasnije pokrovitelja Save Tekelije, bili su da od Matice načine naučno društvo po ugledu na godinu dana ranije osnovano Mađarsko naučno društvo. Naišavši na nepodeljene simpatije srpskog građanstva, oko Matice su se počeli formirati razni fondovi za pomaganje prosvete i književnosti. Među zaveštanjima najznačajnija je zadužbina Save Tekelije, osnovana 1838. godine za školovanje srpskih studenata, poznata kao "Tekelijanum". Matica srpska je izdavala časopis "Letopis" i odigrala je veoma krupnu ulogu u odvajanju prosvete i kulture srpskog naroda od pokroviteljstva i uticaja do tada svemoćne crkve.

Na današnji dan 1877. godine rođena je Isidora Sekulić, književnica, prevodilac, akademik. Izuzetan stilista širokog obrazovanja i visoke kulture, tanan posmatrač ljudskih života i sudbina, pisac visoke duhovnosti i prefinjenog duha, član Srpske kraljevske akademije. Kada je 1958. umrla jedan književni kritičar je ocenio da je umro "literarno najkulturniji čovek našeg tla od Ćirila i Metodija do juče, do danas, možda do prekosutra". Završila je Viši pedagogijum u Budimpešti i doktorirala u Nemačkoj. Bila je nastavnica i upravnica devojačke škole u Pančevu, zatim profesor gimnazije u Beogradu. Sa velikim uspehom bavila se i prevođenjenjem. Dela: putopis "Pisma iz Norveške", roman "Đakon Bogorodičine crkve", pripovetke "Hronika palanačkog groblja", "Saputnici", "Gospa Nola", eseji "Analitički trenuci i teme", "Zapisi o mome narodu", "Mir i nemir", "Njegošu - knjiga duboke odanosti", "Govor i jezik kulturna smotra naroda".

1823. - Umro Pjer Pol Pridon, francuski slikar (Klani, 04. 04. 1758 - Pariz, 16. 02. 1823)

1834. - Rođen Ernst Hekel, nemački biolog i filozof, jedan od tvoraca teorije evolucije(Potsdam, 16. 02. 1834 - Jena, 08. 08. 1919)

1862. - Češki filozof Miroslav Tirš osnovao u Pragu  prvo sokolsko društvo

1904. - Rođen Džordž Kenan, američki diplomata, istoričar i pisac (Milvoki, 16. 02. 1904 - Prinston, 16. 03. 2005)

1907. - Umro Đozue Karduči, italijanski književnik, nobelovac (Val di Kastelo, 27. 07. 1835 - Bolonja, 16. 02. 1907)

1909. - Rođen Mirko Milisavljević, pozorišni i filmski glumac (Požarevac, 16. 02. 1909 - Beograd, 26. 12. 1988)

1918. - Umro Karolj Kuen - Hedervari, hrvatski ban (Grafenberg, 23. 05. 1849 - Budimpešta, 16. 02. 1918)

1936. - Na parlamentarnim izborima u Španiji pobedu izvojevao ujedinjeni Narodni front

1956. - Rođena Ksenija Zečević, pijanistkinja i kompozitor, umetnički direktor Pozorišta na Terazijama (Zadar, 16. 02. 1956 - Beograd, 21. 11. 2006)

1958. - Umro Tomo Maksimović, privrednik i humanista, komesar za izbeglice u vladi Milana Nedića  (Brčko,     03. 1895 -        16. 02. 1958)

1979. - Rođen Valentino Rosi, italijanski motociklista, sedmostruki  prvak sveta (Urbino, 16. 02. 1979)

1989. - Umro Radomir Raša Radančić, tonski snimatelj Radio Beograda (   -  16. 02. 1989)

1996. - Umro Živojin Stekić, novinar Radio Beograda (  1923 - Beograd, 16. 02. 1996)

2003. - Umro Slobodan M. Nešović, novinar i publicista (1908 - Beograd, 16. 02. 2003)

2003. - Promovisana Vikipedija na srpskom jeziku

2006. - Umro Vasa Dobrosavljević, novinar "Dnevnika", sekretar za  informisanje Vojvodine (Mokrin, 19. 05. 1925 - Novi Sad, 16. 02. 2006)

2006. - Umro Nikola Uzelac, baletski igrač, solista Baleta Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu ( 1945 - Novi Sad, 16. 02. 2006)

2007. - Umrla Darinka Jevrić, književnica (Glođane, 21. 10. 1947 - Beograd,16. 02. 2007)

Nastavak na RTS...