Godišnjica ubistva kralja Aleksandra I Karađorđevića  

BEOGRAD - Danas se navršavaju 74 godine od ubistva kralja Aleksandra I Karađorđevića, po ocenama istoričara najznačajnijeg srpskog vladara, ne samo u 20. veku. Tragična smrt kralja, u svoje vreme veoma uvažavanog državnika i suverena koji je do kraja bio posvećen vlastitom narodu, biće obelezena pomenom u Crkvi svetog Đorđa na Oplencu.Potom će na svečanosti odavanja visokih državih >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << i vojnih počasti biti položeni lovorovi venci na njegov grob.

Kralj Aleksandar bio je tvorac Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije Kraljevine Jugoslavije, u kojoj je okupio slovenske narode u snažnu i poštovanu državu i zato je zapamćen kao "ujedinitelj".

Vladao je u vreme velikih potresa i sukoba na Balkanu i u Evropi nastojeći da ojača jedinstvo jugoslovenskih naroda i učvrsti federalnu državu, zbog čega je u zaveri seperatista i fašista ubijen 9. oktobra 1934. godine u Marseju u vreme službene posete Francuskoj.

U atentatu je ubijen i francuski ministar inostranih poslova Luj Bartu, a razjareni građani i policija su na licu mesta odmah ubili atentatora. Bio je to član makedonske separatisticke organizacije VMRO Vlada Cernozemski - Kerin, a naknadnom istragom utvrđeno je da je u ubistvo kralja Aleksandra bila umešana Ustaška organizacija hrvatskih fašista.

Kraljev dolazak u Marsej snimale su mnoge kamere i fotoreporteri, a prvi put u istoriji snimatelji americke kuće "Foks" zabeležili su i sam čin političkog ubistva jednog suverena.

Atentat na kralja Aleksandra nikada nije do kraja rasvetljen, jer su iza separatišta i fašista u emigraciji stajale Musolinijeva Italija, Hortijeva Mađarska i Hitlerova Nemačka, a prema knjizi Kacakijeve objavljenoj pre četiri godine, izgleda da su u zaveru bili umešani i sovjetski boljševici. Aleksandar, rođen na Cetinju 16. septembra 1888. godine, sin je kralja, unuk kneza i praunuk vožda Karađorđa.

S nepune dve godine ostao je bez majke, školovao se kod ruskog cara u paževskom korpusu u Petrogradu, a presto je preuzeo u 21. godini posle abdikacije starijeg brata Đorđa 10. aprila 1909. godine posle teške krize i poniženja izazvanog austro-ugarskom aneksijom Bosne i Hercegovine.

Iako veoma mlad, uspešno je preuzeo najvažniju komandu u Prvom balkanskom ratu, a potom i u Drugom balkanskom ratu, a zahvaljujući tome i podršci ruske dioplomatije 1913. je od oca preuzeo kraljevska ovlašćenja.

Kao regent je postao vrhovni komandant Srpske vojske u Prvom svetskom ratu koju je zajedno sa narodom poveo u proboj preko Albanije, odbijajući svaku pomisao na kapitulaciju. Posle ove nezapamćene golgote, kralj Aleksandar je oporavljenu srpsku armiju septembra 1918. poveo u pobednički pohod i za dva meseca oslobodio celu Srbiju i od saveznika dobio čin generala.

Presto je preuzeo posle smrti oca, kralja Petra I 1921. godine i od tada se u spoljnoj politici zalagao za povezivanje zemalja Balkana i srednje Evrope u ekonomsku i političku zajednicu stvarajući "malu Antantu" i Balkanski savez, zbog čega je smatran ratnikom mirotvorcem.

Kralj Aleksandar je u Evropi podeljenoj razlicitim interesima, zavađenoj ideologijama fašizma, nacizma i boljševizma i pod neprestanom ratnom pretnjom, stvorio savez država čiji je cilj bio jačanje mira, jedinstveno tržište, zajednička spoljna politika.

Balkanski savez je po tome, a i svojoj organizaciji, sa Savetom ministara na čelu, bio pretača evropskih integracija koje se danas toliko slave. Zalažući se za "Balkan balkanskim narodima", kralja Aleksandar je tvrdio da bi zemlje ovog regiona mogle da žive bez sukoba samo kada se velike sile spolja ne bi mešale, nastojeći da svoje sporove reše i interese namire preko leđa naroda na ovim prostorima.

Zbog ovakve politike, ali i odlučnog otpora fašizmu i komunizmu, u vreme kada im se malo ko opirao, kralj Aleksandar se našao na nišanu separatista i fašista čiji je cilj bio raspad Jugoslavije.

Pojedini istoričari ukazuju da je tako postao "prva zrtva modernog terorizma" koji će svet pogoditi svom žestinom sedam decenija kasnije. Kralja Aleksandra je za života slavila tiha većina kao "viteskog kralja ujedinitelja" i "najvećeg sina našeg naroda", dok ga je vrlo glasna manjina smatrala "ubicom naroda", diktatorom" i "velikosrpskim hegemonistom".

Politički protivnici su ga smatrali diktatorom jer je 6. januara 1929. u obračunu s komunistima ukinuo ustav, raspustio parlament i zabranio političke stranke, mada je kasnije pao kao prva zrtva fašizma i to pet godina pre početka Drugog svetskog rata.

Zamera mu se i što je stvarao Jugoslaviju, iako je u njoj prvi okupio i oslobodio svoj narod, a ukazom doprineo ujedinjenju SPC.

Posle Drugog svetskog rata, komunisti sa Titom na čelu su nastojali da zatru svaki pozitivan trag ovom monarhu, a njegova kontroverzna vladavina počela je objektivo da se vrednuje tek u današnje vreme.

| Pročitaj ovu vest iz drugih izvora 0 0

Dodajte komentar