Belim listićima protiv partijskog mraka  

Nakon nekoliko meseci polemike između spontanih i organizaciono neobjedinjenih zagovornika ideje “belih lsitića” i onih kratkovidih i potplaćenih stranačkih analitičara koji su svoj zanat stavili u službu osporavanja svakog smisla i dometa jedne takve akcije, postalo je jasnije nego ikada da su upravo "beli listići" danas jedina preostala građanska opcija u Srbiji. Da li će nukleus >> Pročitaj celu vest na sajtu e-Novine << ideje po kojoj javni poslovi pripadaju građanima, a ne partijama, izazvati lančanu reakciju već samim njenim “izbornim” rezultatom ili nekim kasnijim povodom manje je bitno od same činjenice da je vreme postojećeg partokratskog sistema definitivno potrošeno i nadolazećeg neminovnog pomeranja klatna moći u pravcu civilnog društva i građanskih opcija unutar samog polja politike

Energija koju su usred kampanje, čije je glavno obeležje bila evidentna kriza ideja i razvojnih vizija, brojni partijski funkcioneri i ”nezavisni” analitičari utrošili na obračun sa idejom "belih listića”, ukazala je da je jedan u osnovi nedovoljno formulisan naum politički emancipovanih, aktivnih građana izazvao priličan nemir i zebnju kod aktuelnih partisjkih oligarhija. Polazeći od evidentne činjenice postojanja njihovog straha i analizom argumenata koji su u njegovoj racionalizaciji korišćeni, jasno se vidi da glasnogovornici postojećeg partokratskog sistema, u uslovima njegove erozije i potrošene legitimnosti, više ne strahuju od snage alternativnih ideja, već od samog njihovog postojanja.

Tokom rasprava o opravdanosti i smislu ideje "belih listića”, hrpa analitičara horski je kratkovido poručivala da se time ništa ne dobija jer sve i da bude 99 odsto takvih listića neka od postojećih partija će odneti pobedu na izborima i preuzeti vlast u državi. Pored neminovnosti postojanja partija kao osnovnih nosilaca političkih ideja u polju politike, zagovornici ideje škrabanja izbornih listića sa raznih strana su optuživani da, radeći protiv ulaska malih stranaka u parlament i odlivom proevrospkih glasova ka opciji aktivnog bojkota političke ponude (što bi prema nekim procenama mogao biti jedan od efekata pojave većeg broja "belih lsitića”), zaparvo daju dodatni vetar u leđa Srpskoj naprednoj stranci kao najozbiljnijem političkom konkurentu koaliciji okupljenoj oko Demokratske stranke. Deo analitičara i mislilaca iz navodno građanskog polja politike i nevladinog sektora posebno je bio potrešen mogućnošću nestanka Liberalno demokrtske partije sa političke scene i nestankom jedine preostale "građanske” opcije iz ionako siromašne izborne ponude. Paradoksalno je to što nijedan argumet upotrebljen protiv ideje "belih listića” nije vremenski dopirao u period nakon predstojećih izbora, u godine, pa možda i decenije koje su pred nama. Čitav idejni spektar osporavanja sveo se na falsifikovano i veštačko izjednačavanje prosečnog srpskog glasača sa liberalnim idealom potrošača koji na tržištu, u okviru široke postojeće ponude traži najbolji proizvod za zadovoljenje svojih potreba.

Photomontage: Azazel

Međutim, za razliku od idealnog, misaono konstruisanog potrošača, kao ekonomskog pandana građanina glasača, prosečnom srpskom potrošaču izbor je u velikoj meri nametnut postojećim tržišnim monoplima koji su ugušili slobodnu konkurenciju. Nešto slično, nimalo slučajno, dogodilo se i srpskim biračima u sferi politike tako što im je sistematski nametnut izbor ne između konkurentskih partija, več partijskih frakcija koje odreda počivaju na istoj logici. U takvim uslovima kao što bi aktivni bojkot određenog monopoliste na tržištu bio podstrek za pojavu njegove konkurencije, sličnom logikom bi se mogla obogatiti i postojeća monoplisana partijska scena Srbije. Prostor za to treba tražiti pre svega u definitivno razobličenom i uzurpiranom građanskom delu političkog spektra koji je prethodnih godina bio pod neprikosnovenim vođstvom LDP.

Nažalost, umesto da građanski odgovorno, dugoročno služi opšim društvenim interesima, LDP je neprincipijelnim trgovinama, urušavajući sopstveni kredibilit sistematski urušavao i ideju građanske alternative postojećim vladajućim političkim strukturama. I mada su neprincipijelnost LDP mnogi opravdavali manjkom popularnosti i potrebom političkog preživljavanja te stranke, tačnijom se čini ocena da je postojeća politička slabost te partije dugoročno nastala upravo kao rezultat idejne neprincipijelnosti njenog vrha.

U okolnostima kada je jedini prostor za političko delovanje samosvesnih građana u polju politike uzurpiran od strane jedne kvazigrađanske privatne partije, nestajanje LDP sa političke scene Srbije se nameće kao prioritet i poželjno stanje. Iako bi ostanak te privatizovane partije ispod cenzusa na kraći rok neminovno izazvao političku rotaciju vlasti i opozicije, srpsko društvo bi takvim ishodom dugoročno dobilo novu šansu. Suočavanjem sa neprijatnom istinom da u monopolisanom političkom spektru u ovom trenutku ne postoji građanska opcija stvara se povoljna klima za što skorije nastajanje jedne takve alternative.

Photomontage: Azazel

Istovremeno, simboličko oglašavanje "belih listića” kao u ovom trenutku jedinog artikulisanog građanskog glasa u polju politike, predstavljalo bi čin simboličkog objedinjavanja velike rasute energije, čiji su nosioci politički svesni pojedinci i neformalne društvene mreže koje trenutno obitavaju na marginama civilne, nepolitičke sfere društva. Poruka kojom se na jednoj strani delegitimišu postojeće partijske strukture i parainstitucionalni sistem koji su one uspostavile, dok se istovremeno na drugoj strani uspostavlja kod simboličke komunikacije rasutih nosilaca građanske energije, najbolja je od svih strategija koje su srpskim građanima u ovom trenutku na raspolaganju. "Beli listići” u postojećim okolnostima predstavljaju najkraći put ka rađanju alternative postojećem partijskom mraku.

Našavši se u nezahvalnom prostoru između čekića naraslih, decenijama unazad nerešavanih, problema i nakovnja suludim obećanjima podsticanih očekivanja srpskih birača, postojeća simulacija demokratije u vidu partokratskog sistema, zasnovanog na percepciji vlasti kao rezultatu partikualrnih nagodbi o podeli postizbornog plena, sve će se više suočavati sa krizom legitimnosti i izazovima koji će dolaziti kako iz sfere civilnog društva tako i iz polja međunarodne politike. U tim uslovima rađanje jedne nove, građanske opcije, čije su ideje tek rani pupoljci nadolazeće budućnosti, prepoznata je kao najveća opasnost za same temelje postojećeg degenerisanog sistema i interese njegovih nosilaca. Zbog toga su "beli listići” postali simbol otpora i nukleus nekih novih idejnih strujanja na ovim prostorima koja će, uprkos intelektualnom konformizmu i odsustvu aktivizma njihovih zagovornika, pre ili kasnije izvesno biti i organizaciono artikulisana. Tim činom će se u polju politike javiti nova građanska alternativa koja bi, zahvaljujući senzibilitetu za vreme koje dolazi i u sinergiji sa rastućim pritiscima koji će kao korektivni faktor dolaziti iz nepolitičke sfere civilnog društva, relativno lako mogla postati dominirajuća snaga koja će oblikovati društvena kretanja na ovim prostorima. Simbolički, upravo bi "beli lsitići” mogli označiti začeće buduće građanske alternative i početak kraja postojećeg partijskog mraka u Srbiji.

0 0