Vratili se i ljudi i dabrovi  

Više od šezdeset godina u Šipovu čekaju da podignu spomenik na mestu Bare, u samom centru grada, na kome je, za samo sedam dana, u septembru 1941. godine, na najsvirepiji način, ubijeno 526 Srba janjskog kraja

Šipovo – Mirko Šain tek je nedavno podigao spomenik svojima u Đumezlijama kod Šipova. Njih desetoro skončalo je, i to na najstrašnijim mukama, još o Ilindanu >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << 1941. kada je ustaška kama delila pravdu i dolinom reke Plive. Desetoro seljana, Mirkovih najbližih, stradalo je od ruke komšija, pripadnika ustaških jedinica tadašnjeg jajačkog sreza... Šezdesetak godina ovaj penzionisani poštar je čekao neka bolja vremena kako bi se odužio svojima.

Šezdesetak godina čekaju i u Šipovu da podignu spomenik na mestu Bare u samom centru grada na kome je, za samo sedam dana, u septembru 1941. na najsvirepiji način ubijeno 526 Srba janjskog kraja.

– Godinama i desetljećima se to zataškavalo. Ponekad se o ovom zločinu i pričalo. Ali, onako usput. Niko i nikada nije smogao snage da javno prozbori o golgoti srpskog naroda ovog kraja kome su glave došle hercegovačke i ustaše iz Jajca. Na Bare su dovođeni nedužni ljudi iz okolnih sela. Naivno su verovali ustaškim obećanjima. I skončavali pod ustaškim noževima i maljevima, kako su to, uostalom, radili i na drugim mestima – priča Milorad Ćirko, načelnik opštine Šipovo.

U rodnom kraju Sime Šolaje, legendarnog Titovog proletera, pričaju danas i o Marinku Nišiću, nekadašnjem predsedniku opštine, valjda prvom i jedinom u bivšoj Jugoslaviji koji je tu dužnost obavljao, a da nije bio član Saveza komunista. Niko ne zna kako je to ovom čoveku, koji je podizanjem brojnih objekata i te kako zadužio Šipovo, pošlo za rukom. I ne samo to.

– Marinko je svojim vezama, ali iznad svega svojom čestitošću i dokazanim rodoljubljem, uspeo da nagovori određene ljude u maršalovom okruženju i u Šipovo dovede druga Tita. Njegov boravak u našoj sredini sigurno je najznačajniji događaj u pedesetak godina života u Titovoj Jugoslaviji – ističe profesor Simo Kačar.

– Meštani Šipova ponose se i dolascima patrijarha Pavla. Kad god bi postojalo makar malo vremena, Njegova svetost bi krenula put grada na pet reka. Patrijarh Pavle je pet puta bio naš gost. Voleo je doći u Šipovo. Posebno u manastir Glogovac. Uvek je znao ceniti to što su Šipovljani i u doba komunizma bili uz crkvu te što su iz ovog kraja dvojica vladika, četrdesetak monaha, i na desetine drugih sveštenih lica. Boravci patrijarha u Šipovu za nas su istorijski. Bili su i ostali za pamćenje – nastavlja načelnik Ćirko.

Poslednji rat, i u ovom kraju, ostavio je svoje krvave tragove, ruševine i zgarišta. Sto deset srpskih boraca i jedanaest civilnih žrtava poginulo je na braniku Republike Srpske... U šipovskoj opštini za vreme rata je porušeno ili oštećeno gotovo tri hiljade stanova, opljačkano svih desetak preduzeća, uništen celokupan stočni fond...

– Nema ko nije prolazio šipovskim krajem. Eto samo u našem hotelu bile su komande čak pet vojski. Odmah na početku rata, komande jedinica Jugoslovenske narodne armije i Teritorijalne odbrane. Kasnije štabovi Vojske Republike Srpske, a, nakon okupacije, i Hrvatskog vijeća odbrane. Posle rata u hotelu je bila smeštena komanda Sfora – podseća načelnik opštine.

– U posleratnu obnovu Šipova utrošeno je više od trideset miliona konvertibilnih maraka. Da toga nije bilo ni povratka ne bi bilo. Zahvaljujući tim sredstvima u Šipovo se iz izbeglištva vratilo gotovo devedeset odsto njegovih predratnih stanovnika. Među njima i nemali broj Bošnjaka. Šipovo je zbog svega toga proglašeno prvim „otvorenim gradom” u BiH – zaključuje Milorad Ćirko.

--------------------------------------------------------------------------

Izglodali stabla i podigli brane

Pre godinu dana rečicu Sokočnicu naselilo je pet porodica dabrova koje je Šipovu donirala nemačka vlada. Ovo područje je i pre stotinu godina bilo stanište ovih glodara. Tada ih je, kažu lovci, iskorenila nekakva bolest.

Dabrovi su se veoma dobro prilagodili novoj životnoj sredini. Već su izglodali stabla i podigli brane na Sokočnici. Bez obzira na to što retko kada dolaze u kontakt sa ljudima, privlače pažnju mnogih koji satima čekaju da ih vide.

Slaviša Sabljić

[objavljeno: 05/07/2008.]

Nastavak na Politika... 0 0

Dodajte komentar