Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Izvor: JUGpress.com, 26.Feb.2017, 16:01

Pobeda “Zdravlja” za vrh tabele

Pobeda “Zdravlja” za vrh tabele

LESKOVAC. KOŠARKA, PRVA REGIONALNA LIGA ISTOK, 18. KOLO. ZDRAVLjE – PROKUPLjE 69:67 (16:19, 22:15, 15:9, 16:24). Prokupčani su meč dobro počeli, vodili sve do 15. minuta kada je Stošić trojkom doveo domaćina u vođstvo koje je počelo da se uvećava, tako da je u jednom trenutku iznosilo 15 poena prednosti. Uporni gosti se nisu predavali i serijom trojki u poslednjoj četvrtini uveli su meč u neizvesnu završnicu. Na kraju tesna pobeda...

Detaljnije >>


Izvor: Vesti-online.com, 26.Feb.2017, 16:00

"Vučić će sutra o izborima, ja mislim da nema razloga"

Vučić će sutra o izborima, ja mislim da nema razloga

"Premijer Aleksandar Vučić u ponedeljak će saopštiti odluku o održavanju parlamentarnih izbora", rekao je potpredsednik vlade i lider SPS Ivica Dačić.. Dačić je, posle obeležavanja Topličkog ustanka u Prokuplju, rekao da u Srbiji postoji politička stabilnost i da lično smatra da nema razloga za raspisivanjem...

Detaljnije >>

Izvor: Blic, 26.Feb.2017, 15:57

OBELEŽAVANJE 100 GODINA OD TOPLIČKOG USTANKA Vučić: U porobljenoj Evropi pobunila se samo malena Srbija

OBELEŽAVANJE 100 GODINA OD TOPLIČKOG USTANKA Vučić: U porobljenoj Evropi pobunila se samo malena Srbija

Pod pokroviteljstvom predsednika Srbije, na ceremoniji koju je predvodio premijer Srbije Aleksandar Vučić u Prokuplju je održana centralna svečanost obeležavanja veka od izbijanja Topličkog ustanka.. Državna ceremonija je održana kod Spomenika Topličanima palim u ratovima 1912-1918. i žrtvama Narodnog ustanka 1917. godine, koji se nalazi u centru Prokuplja. Obeležavanju jednog od najvažnijih događaja u istoriji Srbije tokom Prvog svetskog rata, predhodio je...

Detaljnije >>

Izvor: JuznaSrbija.info, 26.Feb.2017, 15:45

U Prokuplju obeleženo 100 godina od podizanja Topličkog ustanka

U Prokuplju obeleženo 100 godina od podizanja Topličkog ustanka

Predsednik Vlade Republike Srbije Aleksandar Vučić izjavio je danas, na obeležavanju 100-godišnjice podizanja Topličkog ustanka, da on zauzima posebno mesto ne samo u srcima i pamćenju, već u čitavoj istoriji srpskog naroda i Velikog rata.. Vučić je u Prokuplju, zajedno sa predsednikom Republike Srpske Miloradom Dodikom, položio venac na Spomenik Topličanima palim u ratovima od 1912. do 1918. godine i žrtvama Narodnog ustanka 1917. godine. On je tom...

Detaljnije >>

Izvor: Večernje novosti, 26.Feb.2017, 15:07

Dačić posle razgovora s Vučićem: Srbiji nisu potrebni parlamentarni izbori

Dačić posle razgovora s Vučićem: Srbiji nisu potrebni parlamentarni izbori

Lider SPS Ivica Dačić izjavio je da je u razgovoru s premijerom i šefom SNS Aleksandrom Vučićem zaključio da postoji politička stabilnost i da zato nisu potrebni novi parlamentarni izbori Lider Socijalističke partije Srbije i ministar Ivica Dačić izjavio je danas u Prokuplju da je u razgovoru s premijerom i šefom Srpske napredne stranke Aleksandrom Vučićem zaključio da postoji politička stabilnost i da zato nisu potrebni novi parlamentarni izbori. Dačić je...

Detaljnije >>

Izvor: Beta, 26.Feb.2017, 15:02

Dačić: Slučaj Haradinaja ispolitizovan

Ministar spoljnih poslova Srbije Ivica Dačić je danas izjavio da je slučaj lidera Alijanse za budućnost Kosova (ABK) Ramuša Haradinaja ispolitizovan, i da verovatno neće doći do izručenja Haradinaja iz Francuske Srbiji.Dačić je tokom proslave godišnjice Topličkog ustanka u Prokuplju rekao novinarima da, ako bi se primenilo medjunarodno...

Detaljnije >>

Izvor: Cafe.ba, 26.Feb.2017, 14:47

Dodik: Djeluje mi da sud u Hagu ekspresno radi!

PROKUPLJE - Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik izjavio je Srni da je za očekivati da Međunarodni sud pravde u Hagu odmah odbaci...

Detaljnije >>